Bankenrisico in/voor en door Oekraine?

Gezocht en weinig gevonden. En wat er wel is blijkt weer tegenstrijdig.

In de Oekeraine hebben ze ver boven hun stand geleefd, maar er is weinig risico voor de banken in het algemeen. Waar komt dat geld dan allemaal vandaan. Beetje saneren en klaar?

ING blijkt als enige wat uit te hebben staan in de Oekraine. Slechts 1,5 miljard. In Rusland 7 miljard. 

Er is altijd sprake van hefbomen van 10 tot 100, maar nu weer niet. Altijd elders en bij anderen. Of juist wel?

 

ECB: geen zorgen over banken in Oekraïne

maandag 3 maart 2014, 16:40
Zitting van de Europese Centrale Bank

Bron: ECB

FRANKFURT (ANP/BLOOMBERG) – De Europese Centrale Bank (ECB) maakt zich geen zorgen over de Europese banken die in Oekraïne opereren. Dat zei ECB-bestuurder Danièle Nouy maandag.

Volgens Nouy zijn de activiteiten van de banken in het Oost-Europese land beperkt, gaat het om relatief kleine bedragen en is er geen speciale reden voor zorg. Het Oostenrijkse Raiffeisen is de grootste buitenlandse bank in Oekraïne met 43,5 miljard hryvna, circa 3,2 miljard euro, aan bezittingen in het land. Daarna volgt het Italiaanse UniCredit en op enige afstand het Franse BNP Paribas.

ING heeft in Oekraïne een blootstelling van 1,5 miljard euro, wat neerkomt op 0,2 procent van de totale bankbalans. Dat liet een woordvoerster van de bank maandag aan het ANP weten. De Nederlandse bank opereert in het land als zakenbank en heeft een kantoor in Kiev. ING is ook tijdens de recente omwenteling in het land operationeel geweest en bedient ook nu zijn voornamelijk internationale klanten. De zegsvrouw zei dat de bank de ontwikkelingen in het land nauwgezet volgt, maar liet weten dat het nog te vroeg is om vooruit te lopen op mogelijke scenario’s.

ECB-president Mario Draghi liet weten dat de directe economische gevolgen van de crisis in Oekraïne voor het eurogebied beperkt zijn, maar dat de geopolitieke gevolgen groot kunnen zijn en veel verder kunnen gaan dan de puur economische consequenties. Hij gaf aan dat de ECB de ontwikkelingen in Oekraïne zeer aandachtig volgt.

Volgens de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble is de crisis in Oekraïne met voorsprong nu het grootste geopolitieke risico voor de wereldeconomie. Al voor de crisis vreesden sommige analisten voor de forse afkoeling van de groei in landen zoals Rusland, India, Brazilië en China.

De waarschuwingen van Schäuble (links) staan niet op zichzelf en kunnen gevolgen hebben voor het voorzichtige herstel van de economie in de eurozone. Die komt uit een diep dal met een dubbele recessie en de eurocrisis, maar tegelijk zijn er nieuwe onweerswolken aan de horizon, zoals de vertraging in de groeilanden en daar bovenop komt nu de crisis in Oekraïne met een mogelijke verstoring van de uitvoer van Russisch aardgas naar de Europese Unie.

AP

De cijfers liegen er niet om. De beurs van Moskou is vandaag opnieuw fors in het rood geopend en dat komt bovenop verliezen die al een tijdje bezig zijn. De Micex-index van Moskou die in roebel uitgedrukt wordt, is bij de opening van de beurs geopend met een verlies van 1,6%. De in dollar uitgedrukte RTS-index verloor 2,6%. De koers van de roebel zakte verder en ligt nu op 36 dollar en 49 euro.

Analisten vrezen voor een Russische interventie in het oosten van Oekraïne en daarop volgende westerse sancties die heel wat heviger zouden kunnen zijn dan die na de annexatie van de Krim door Rusland eerder. De Verenigde Staten dreigen met sancties tegenover energie, mijnbouw en de bankensector, net de cruciale sectoren voor de Russische economie.

Anderzijds is er de nauwelijks verholen dreiging van Rusland om de aardgastoevoer via Oekraïne naar de EU te hinderen. Op de goederenbeurs Nymex in New York is de prijs van een vat ruwe olie intussen gestegen tot 104 dollar. Vrijdag was er ook al een gevoelige stijging. De koers van de Russische aardgasgigant Gazprom is sinds de herfst van vorig jaar al fors gedaald van 9,7 dollar tot 7,4 dollar uit vrees voor het verlies van afzetmarkten in Europa. Sinds begin dit jaar zijn de olie- en gasprijzen op de internationale markten al gevoelig gestegen, net als die voor tarwe en andere granen. Oekraïne en Rusland zijn belangrijke uitvoerders van tarwe. 

“Recessie dreigt in Rusland”

Analisten merken vooral de aanhoudende kapitaalvlucht uit Rusland op. Die was voor de crisis in Oekraïne al begonnen, maar is nu heviger geworden. In het eerste kwartaal is ruim 50 miljard dollar kapitaal weggehaald uit Rusland. Steeds meer Russen halen hun spaardeposito’s op bij de banken.

AP

De Russische regering heeft de verwachte groeicijfers voor dit jaar bijgesteld van 2,5% naar ergens tussen 0,5% en 1,1%. Mocht de crisis in Oekraïne echter verder escaleren, houden analisten rekeningen met een recessie in het land. 

Net daarom gaan velen ervan uit dat net die vrees voor een economische achteruitgang met mogelijk sociale onrust in eigen land de Russische overheid ervan zal weerhouden om toch militair tussenbeide te komen in het oosten van Oekraïne. De regering-Poetin vreest de confrontatie met het Westen niet, maar die komt toevallig wel op een erg ongelegen ogenblik voor Rusland.

Oekraïne heeft 45 miljoen inwoners, een BBP van ongeveer 180 miljard dollar per jaar en een gemiddeld inkomen per inwoner van zowat 4.000 dollar. Ter vergelijking: in Oekraïne wonen vier keer zoveel mensen als in België, maar het BBP is er drie keer lager en het inkomen per inwoner 12 keer.

Nog niet zo lang geleden liep de Oekraïense motor nochtans gesmeerd. Vanaf 2000 liet het land een stevige economische ontwikkeling optekenen, onder meer aangedreven door de uitvoer van staal. Voortgestuwd door een kredietenzeepbel ging de machine overigens al snel in overdrive, zoals blijkt uit de volgende cijfers voor 2008: toename van de kredietverlening door de banken met 70% per jaar, inflatie van 25% en stijging van de lonen met 30 à 40%, naargelang van de sector.

Al snel bereikte de financiële crisis ook Oekraïne. Het buitenlands kapitaal trok weg uit het land, waardoor de banksector verzwakte en de economische crisis er veel heviger toesloeg dan in de rest van Europa. In 2009 daalde het Oekraïense BBP met 15%, zodat het IMF moest ingrijpen en het land ter hulp komen, dat trouwens al jaren boven zijn stand leefde. De lopende rekening van de handelsbalans vertoont er immers geregeld een torenhoog deficit, van om en bij de 7% van het BBP. Dat maakt een economie kwetsbaar, zoals de munten van Turkije en Indonesië onlangs tot hun schade moesten ondervinden. Het IMF verleende dus een lening op twee jaar, voor het gigantische bedrag van 16 miljard dollar, zo’n 9% van het BBP. Als tegenprestatie verbond Oekraïne zich ertoe een hele reeks maatregelen te nemen om de stabiliteit te herstellen en de banken te saneren.

Twee jaar later, in 2011, bereikte die lening de vervaldag, maar de toestand bleef moeilijk. Het IMF gaf daarom een nieuwe lening, voor een vergelijkbaar bedrag (15 miljard dollar) en looptijd. In ruil moest de regering haar hervormingen voortzetten en vooral versnellen, maar de zaken sleepten aan.

Een deel van die lening (7 miljard dollar in 2014) vervalt nu en daar ligt het probleem. Door de huidige politieke context kan het land namelijk geen enkele steun verwachten van Rusland, dat zich nochtans ertoe had verbonden om in de plaats van het IMF te treden…

Dat brengt ons terug bij de fundamentele toestand van de economie: het tekort op de lopende rekening van de handelsbalans is nog altijd even hoog (7,5% van het BBP), het overheidsdeficit bereikt 5% van het BBP, terwijl de overheidsschuld sinds het begin van de crisis meer dan verdubbeld is: van minder dan 15% van het BBP naar meer dan 35%.  Het IMF verwacht trouwens dat ze binnen twee jaar zal oplopen tot 55% van het BBP.

Dat zijn echter geen catastrofale cijfers, zeker in vergelijking met wat we al enkele jaren gewoon zijn in Spanje, Griekenland of Portugal. Toch is overduidelijk dat de banksector kwetsbaar blijft en dat de omvang van het tekort op de lopende rekening een probleem van formaat is, want als men wil dat de markten zich ooit stabiliseren, moet het gecompenseerd worden door kapitaalinstroom. De Oekraïense munt heeft sinds het begin van de politieke strubbelingen ruim 20% van zijn waarde verloren en de muntreserves van de centrale bank zijn niet onuitputtelijk. Dat vormt een bijkomende grote uitdaging voor Oekraïne, dat al kampt met allerlei zware moeilijkheden, zoals de fameuze terugbetaling van zijn schuld in dollar aan het IMF. Sinds enkele dagen suggereren sommigen een belasting op de bankdeposito’s als uitweg uit de impasse, maar vóór alles zal het land zijn munt moeten verdedigen, om niet opnieuw te vervallen in zijn oude problemen (hollende inflatie, geen buitenlandse investeerders meer, massale uitstroom van kapitaal, enz.). Een instorting van de munt is het laatste wat Oekraïne nodig heeft. En het valt te betwijfelen of een belasting op bankdeposito’s daar ook maar iets aan zal veranderen. Denken we maar aan de chaos in Cyprus, amper enkele maanden geleden….

Europa zal waarschijnlijk enige financiële hulp aan Oekraïne niet kunnen vermijden, maar hopelijk zullen de gevaagde tegenprestaties de echte hervormingen op gang helpen brengen, die het land zo nodig heeft: een herstel van het evenwicht op de rekeningen met het buitenland en de verdere sanering van de banksector, in plaats van oplapwerk in de vorm van een nieuwe lening ter vervanging een andere, zonder echte hervormingen.

 

ING heeft pakweg 7 miljard uitstaan in de Oekraine.

 

Oud bericht, maar wel intressant nog.

.OEKr redden voor de ING hoogmoed

Naderend bankroet Oekraïne brengen Europese banken aan het wankelen

Het naderende bankroet van Oekraïne brengt drie Europese banken in grote problemen: het Italiaanse Unicredit, de Oostenrijkse Raffeisen bank en de Nederlandse ING bank.

De $ 16 miljard die het IMF aan de Oekraïne gaf om het land overeind te houden, zijn al weer op. Het land, dat door het instorten van de staalprijzen het BNP met 12% ziet dalen, stevent lijnrecht op een faillissement af. Banken zoals de ING, Unicredit en Raffeisen, die veel hebben uitgeleend en geinvesteerd in de Oekraïne, dreigen daardoor samen met het land ten onder te gaan.

Volgens Erik Berglof, een topeconoom bij EBRD, heeft het instortende Oost Europa zo’n € 400 miljard nodig om de betalingen over de uitstaande leningen te dekken en het financiële systeem weer op gang te helpen. Dit bedrag gaat boven het vermogen van het IMF, dat al eerder Hongarije, Oekraïne, Letland, Wit-Rusland, IJsland, Pakistan, en binnenkort ook Turkije te hulp schoot. Het IMF raakt snel door haar reserve van $ 200 miljard heen, en moet mogelijk zélf geld voor de wereld gaan persen.

Volgens Stephen Jen, hoofd-valuta bij Morgan Stanley, heeft Oost Europa $ 1,7 biljoen in het buitenland geleend, waarvan veel op de korte-termijn markt. Het moet dit jaar $ 400 miljard terugbetalen, net zoveel als 1/3 van het totale BNP van de regio. Door de ingestorte economiën en zwaar getroffen nationale munteenheden is hier echter géén geld voor, en nog meer krediet krijgen bij de feitelijk bankroete Europese banken is helemáál ondenkbaar.

‘De situatie is veel erger dan tijdens de Oost-Aziëcrisis in de jaren ’90,’ zegt Lars Christensen van de Danske Bank. ‘Er dreigen op ieder moment ongelukken te gebeuren in de regio, maar de EU-instellingen zijn niet bij machte hier iets aan te doen. Op het moment dat ze besluiten om één van deze landen niet te redden, dan zal dat een enorme crisis veroorzaken die zich door de hele EU zal verspreiden.’

Claims

Zoals we al eerder schreven zijn de Europese banken véél kwetsbaarder voor de nu instortende economiën in Oost Europa, delen van Azië en Latijns Amerika, dan hun collega’s in bijvoorbeeld de VS. Bijna de hele Oost Europese schuld is in handen van West Europa, vooral van banken in Oostenrijk, Zweden, Griekenland, Italië en België. Europese banken nemen maar liefst 74% van de $ 4,9 biljoen uitstaande leningen in de (voorheen) opkomende markten voor hun rekening. Dat maakt hen vijf keer zo kwetsbaar als Amerikaanse of Japanse banken.

Het financiële systeem in Oostenrijk staat inmiddels op het punt van instorten. De banken leenden € 230 miljard uit aan Oost Europa, 70% van het Oostenrijkse BNP. ‘Bij een ingebreke blijven van 10% stort onze hele financiële sector in elkaar,’ schreef de krant Der Standard uit Wenen. Dat lijkt inmiddels onvermijdelijk te gaan gebeuren.

Spanje zit tot z’n nek toe in Latijns Amerika en deelt in de malaise in bijvoorbeeld Mexico (autoindustrie: min 51% in januari) en Brazilië (650.000 banen weg in één maand). Groot Brittannië en Zwitserland zitten diep in de in grote problemen geraakte delen van opkomend Azië.

Uitstaande risico's in oost Europa

Europa bevindt zich in een crisis die veel ernstiger is dan de leiders van de EU ooit voor mogelijk hadden gehouden. De grootste Europese economie, die van Duitsland, kromp in het laatste kwartaal van 2008 op jaarbasis met 8,4%. De Deutsche Bank verwacht dat de Duitse economie dit jaar met bijna 9% zal krimpen. Dat is een percentage dat de bevolking in opstand kan doen komen.

De implicaties zijn duidelijk en ernstig: Berlijn zal Ierland, Spanje, Griekenland en Portugal, waar de kredietbellen uit elkaar spatten en steeds meer faillissementen optreden, of Italië, waar de nationale schuld steeg van 101% naar 112% van het BNP, of Oostenrijk, dat in enorme problemen verkeert door de financiële avonturen in Oost Europa, niet gaan redden.

Het is slechts een kwestie van tijd voordat het verwoestende vuur van ten onder gaan economiën ook onze grenzen zal overschrijden. Er hoeft nog maar één vonkje af te gaan in de Eurozone, en de hele wereld zal binnen enkele dagen tijd in een enorme systeemcrisis worden gestort

Bron: Telegraph

vertaling: Xander

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s