Alexander Sassen van Elsloo

.

Leuke naam en leuke benadering.

Alleen de exit kan niet worden aangekondigd. Dat zal bij nacht gebeuren en de volgende dag heb je een andere valuta.

Duitsland zal uittreden en Nederland volgt.

Wie het eerste uit de euro vertrekt heeft de meeste voordelen.

Een exit zal echter alles meetrekken.

Nederland wil niet de complete zondebok krijgen en verschuilt zich achter Duitsland 

.

.

Euro exitstrategie

AMSTERDAM –  Zoals mijn vaste lezers al weten, schat ik de overlevingskansen van de euro op nul in. De regering zou zich dus volledig moeten focussen om de exit van de euro zo goed mogelijk te laten verlopen. Zoals vaak het geval is, is de eerste die het schip verlaat het beste af. Maar voor er daadwerkelijk een exit aangekondigd wordt, is er nog het een en ander te doen om de schade te beperken.
Waarom heeft de euro geen toekomst?

Zonder alle redenen in detail te bespreken (zie daarvoor mijnvorige columns) zijn de twee hoofdredenen economisch en politiek van aard. Voor de PIIGS (Portugal Italië, Ierland, Griekenland en Spanje) is het onmogelijk te concurreren met de rest van Europa. De munt devalueren kan niet want ze hebben geen eigen munt dus moeten die landen hun concurrentie kracht zien te herwinnen met salaris reducties van 30% en een hele hoop andere economische en sociale hervormingen. Intussen blijft de staatsschuld maar groeien waardoor er een vicieuze cirkel ontstaat. Kortom, door te veel schuld en de euro als munt kan het land er nooit economisch bovenop komen. Dat is de economische reden (in het kort) waarom euro gedoemd is te sterven.

De politieke reden is dat de kiezers in de kern steeds meer gaan walgen van de financiële hulp die ze naar de PIIGS moeten sturen. De manier waarop dit gebeurt, met politieke druk, achterkamertjespolitiek, chantage en misleiding zet steeds meer kwaad bloed, terwijl er bij de donorlanden wel bezuinigd wordt op gezondheidszorg, pensioenen, en zo verder. Dit komt langzaam tot een kookpunt. De kiezers in de PIIGS zijn het intussen zat om als luie parasieten afgeschilderd te worden en om als een slaaf, onder druk van EU/ECB/IMF, de een na de andere bezuiniging te moeten doorvoeren. Ook daar zal de democratie haar werk doen door de macht te geven aan politici die af willen van de schulden (default), van de euro, en van het EU juk.

Nexit

Een Nederlandse exit (Nexit) is naar mijn mening dus noodzakelijk. Hoe eerder Nederland voorbereidingen hiervoor treft, hoe lager de kosten zullen uitvallen. Blijven we zitten terwijl andere landen wel uit de euro stappen, dan zal de eindafrekening stukken hoger uitvallen. Sterker nog, de eerste die het schip verlaat zal de minste schade ondervinden, mits de juiste maatregelen vooraf worden genomen. Deze maatregelen moeten in eerste instantie erop gericht zijn om zo veel mogelijk voordeel en zo weinig mogelijk nadeel te ondervinden van een exit. In tweede instantie moet het plan ook een blauwdruk bevatten voor wat er na de exit moet gebeuren om zo de markt gerust te stellen.

Maximaliseren van voordelen & minimaliseren van nadelen

Een exit uit de eurozone brengt niet alleen maar korte termijn kosten met zich mee; er zijn ook voordelen. Als Nederland de EZ (eurozone) verlaat, dan betekent dit een verzwakking voor de euro. Als Nederland na exit een sterke gulden weet neer te zetten dan betekent dit dus dat zowat alle staatsschulden, die in euro genoteerd staan, makkelijker te betalen worden door het verzwakken van de euro dan wel aansterken van de gulden. De voordelen van een dergelijke stap kunnen zomaar 20 à 30 procent bedragen. Maar om het voordeel te maximaliseren moet er wel het nodige gebeuren. Allereerst moet de Nederlandse staat zoveel mogelijk euro schuld gaan uitgeven (zonder FX clausule; ofwel: in euro blijft in euro) met een vaste rente en lange looptijd. De opgehaalde gelden moeten dan gebruikt worden om fysiek goud te kopen, in Noorse kronen om te zetten, en zo verder (als het maar geen investeringen zijn in euro). Bestaande leningen met kortere looptijden moeten desnoods nu al vervangen worden door lang lopende schulden. Door de problemen met de PIIGS is er veel Europees beleggingsgeld gevlucht naar Nederland, waardoor de rente historisch laag staat, iets waar we dus gebruik van moeten maken.

Ten tweede moeten Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen worden aangezet om hun posities in euro staatsschulden (dus ook Nederlandse staatsschulden) af te bouwen dan wel in te dekken. Hierdoor zal de schade bij exit worden beperkt. Probleem is natuurlijk hoe deze portfolioverschuivingen door te voeren zonder dat het te veel opvalt. Nieuwe regels voor de financiële sector omtrent risico kunnen wellicht gebruikt worden als rookgordijn. Ook moeten de banken Nederlandse hypotheken in euro laten staan, zodat de Nederlandse hypotheekschuld geen probleem meer vormt (immers Nederlanders gaan in sterke guldens verdienen terwijl hun hypotheekschuld in steeds zwakkere euro blijft staan). Deze goedmaker hebben de huizeneigenaren wel verdiend. Nederlandse bedrijven moeten juist weer aangespoord worden om FX clausules in hun verkoopcontracten te zetten en/of in niet euro te factureren. Dit alles in wezen handel met voorkennis en dat is illegaal. Het steunen van de PIIGS en het opkopen van PIIGS staatsschulden door de ECB zijn echter ook illegaal volgens de strikte interpretatie van de regels. In de conclusie zal ik hierop terugkomen.

Blauwdruk voor na de euro

Alleen een ten dode opgeschreven muntunie verlaten is natuurlijk niet genoeg; er moet ook een alternatief geboden worden. In het kort betekent dit een sterke stabiele gulden (40% tot 60% gouddekking zie De Goudstandaard), staatsschuldreductie opnemen in grondwet met als streven een absoluut niveau (stel 40% staatsschuld ten opzichte van BBP). Tevens moet in de grondwet worden opgenomen dat de overheid nooit een begrotingstekort mag voeren behalve in uitzonderlijke situaties. Deze situaties moeten dan duidelijk worden omschreven en het tekort moet in de twee volgende jaren worden weggewerkt (zie Oplossing eurocrisis ). Verder moet de bankregulering worden aangescherpt. Dit houdt in dat banken meer kapitaal moeten aanhouden (core Tier 1), hogere risicowegingen moeten gebruiken (RWA) en de hefboom (leverage) sterk moeten reduceren (zie Waarom banken omvallen ).

Bepaalde financiële instrumenten die niet in relatie staan tot de realiteit (zieScheiding van Bank en Staat) moeten worden verboden. Het extra geleende geld door de Nederlandse overheid kan ten dele worden gebruikt om een staatsfonds op te richten die tot doel heeft de stabiliteit van de banken, verzekeraars en vooral de pensioenfondsen te waarborgen. Op deze manier wordt er een solide basis gelegd die de financiële markten zal overtuigen. Het aantrekken van buitenlandse investeringen, het inkopen van grondstoffen & halffabricaten en het aangaan van handelscontracten zal hierdoor worden vergemakkelijkt.

De export zal in eerste instantie te lijden hebben onder de sterke gulden, maar de gevolgen moeten niet overdreven worden. Ten eerste is het vooruitzicht van de afzetmarkt binnen de eurozone al negatief. Door de toenemende problemen en bezuinigingen zal de vraag vanuit de PIIGS voor onze producten en diensten toch al klappen oplopen. Ten tweede heeft een dure munt Duitsland (en Nederland) nooit in de weg gestaan om een exporterend land te zijn. Als het zo goed was om een alsmaar verzwakkende munt te hebben dan had Europa beter de lire als gemeenschapsmunt moeten kiezen. Ondanks de sterke deutschmark en gulden wisten deze landen, door middel van innovaties, efficiëntie, en degelijkheid toch een exporteconomie op poten te zetten en te houden! De PIIGS, met hun zwakke nationale munten is dat nooit gelukt, dus dat gezwets over een zwakke munt goed is voor export is korte termijn denken wat op lange termijn zeer nadelig uitpakt.

De terugkeer van de verloren zoon: REALPOLITIK

Hetgeen wat ik hierboven beschreven heb is natuurlijk een zeer summiere synopsis van de hoofdpunten. Het probleem en de oplossing zijn veel complexer en moeten goed worden uitgewerkt. Wat ik met deze column probeer duidelijk te maken is dat de Nederlandse regering wel degelijk wat kan doen om de kosten en chaos van de onvermijdelijke ondergang van de eurozone te verminderen. Veel van deze stappen liggen ethisch niet geheel lekker op de maag, maar een default van de PIIGS, noch de financiering van de excessen in de PIIGS, noch de grootte van de financiële sector, noch Nederlandse pensioengelden wegsmijten, noch het zwaarder belasten van welwillende en werkende mensen, noch de machtsgreep van de EU zijn ethisch verantwoord te noemen. Het tijdstip is dus aangebroken dat ongebreideld idealisme plaatsmaakt voor realpolitik.

Alexander Sassen van Elsloo is oprichter van Sassen Research & Consultancy Company. Voorheen was hij head of research bij Hobart Capital Markets in Londen en deed hij aandelen- en hedgefundsales bij onder andere Kepler, MF Global en Rabo Securities

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s